Anal Fistül Nedir

05.01.2017 20:59:00

Perianal fistül nedir?

Anal fistül şikâyetinin yarısından fazlası genelde makatın iç kasları tarafından salgılanan sıvıların makat içinde apseleşmeye başlamasıyla meydana gelir. Bu yüzden fistül şikâyeti olan hastaların geçmişinde genellikle geçirilmiş anal apse öyküsü bulunur. Anal apsenin akut döneminde makatta şiddetli ağrı, makatta kokulu veya kanlı akıntı ve makat bölgesinde şişlik meydana gelebilir. Ayrıca enfeksiyona bağlı yüksek ateş, halsizlik gibi belirtiler de apseye bağlı gelişebilir. Eğer makat apsesi kendiliğinden patlamışsa veya hekim tarafından yeterli boşaltılamadıysa fistül oluşumuna zemin hazırlar. Ancak hastanın makatta ağrı, makatta kanlı kokulu akıntı şikâyeti belirgin azaldığı için hasta iyileştiğini düşünüp normal yaşamına devam eder.

Tamamen boşaltılmayan cerahat zamanla makat içinde kendine bir yol bulmaya çalışır. Bu yolu oluştururken de makat kasları arasındaki boşluklardan faydalanır. Bu boşluklara dolan cerahat makat dışında kendine bir kapı açar ve oradan dışarıya akmaya başlar. Yani fistül, giriş ağzı makatın iç kısmında çıkış ağzı ise genelde anüs etrafında olan bir kanal olarak tanımlanabilir.

Fistül oluşumunun genelde apse öyküsü olduğunu belirtmiştik. Ancak makat apseleri her zaman belirti vermeyebilir. Kriptoglandüler apseler bazı durumlarda direk fistüle dönüşerek apse boşaltımını sağlayabilirler. Bu yüzden her belirti dikkate alınmalı ihmal edilmemelidir. Çünkü fistül her zaman makatla apse arasında düz bir yol oluşturmaz. Makat kaslarındaki boşlukları arasında olduğu için bazen çok karışık hatlar çizebilir. Bu durum da Fistül operasyonunu güçleştirebilir.

Anal fistül, makat içinden makat dışına çıkan yolu oluştururken çizdiği komplike hatlar nedeniyle birkaç bölümde incelenir;

İntersfinkterik Fistül Nedir?

Anal Fistül vakaları büyük oranda intersfinkterik fistüllerden oluşur. Genellikle makatın iç kısmındaki salgı bezlerinde oluşan apse formunun makatın iç ve dış kasları arasında boşluklara yayılarak dış deriye doğru yönelip boşalması sonucunda oluşur. İntersfinkterik fistüllerde fistül traktı (ağzı) dentate lıne da denilen dişli çizginin altında; dış ağız ise makata en uzak 1-2 cm mesafede bulunur. Ancak bazen enfeksiyonun yönü yukarıya ve içeriye doğru ilerleyerek farklı fistül çeşitleri de oluşturabilir. Bazı durumlarda Fistül hattındaki cerahat intersfinkterik boşluklar yoluyla arkadan dolanarak bir hat oluşturur. Bu durum fistülün At Nalı intersfinkterik Fistüle dönüşmesine yol açar.

Transsfinkterik Fistül nedir?

Her 100 anal fistül vakasından 20-30 arasındaki vaka transsfinkterik fistüllerden oluşmaktadır. İntersfinkterik boşlukta bulunan cerahat, yanlamasına bir yok çizerek eksternal anal sfinkteri (dış makat kası) aşıp iskiorektal boşluğa ulaşır. Bu boşluktan aşağı doğru ilerleyen cerahat makattan yaklaşık 2-3 cm uzaklıkta deriye açılarak boşalır. Eksternal anal sfinkteri geçtiği seviyeye göre;

  • Aşağı transsfinkterik fistül
  • Orta transsfinkterik fistül
  • Yukarı transsfinkterik fistül olarak 3 aşamada değerlendirilir.

Ancak bazı vakalarda fistül ağzı yukarıda olup, içeriye doğru da yüksek ve kör bir trakt oluşturabilmektedir. Bu gibi durumlarda bazen transsfinkter fistül suprasfinkterik fistüle de dönüşebilmektedir. Ayrıca fistül hattındaki iltihabın makat kasları arasındaki boşluklar yoluyla arkadan dolanarak ilerlemesi sonucu Atnalı Transsfinkterik Fistül'e de oluşabilmektedir.

Suprasfinkterik Fistül Nedir?

Nadir görülen anal fistül çeşitlerindedir. Görülme oranı %5 ile %20 arsında değişir. Suprasfinkterik fistüllerin bir diğer adı supalevator anal fistüldür. İntersfinkterik boşlukta bulunan iltihabın eksternal ve internal sfinkterlerden yukarı ve içeriye doğru ilerlemesiyle başlar. En içteki makat dış kasını geçerek önce iskiorektal boşluğa ve sonra da dışarıya deriye doğru yönelmesi sonucu oluşur. Fistül genellikle makat dış kasının üzerine doğru da uzanarak komplike bir hal alabilir.

Extrasfinkterik Fistül Nedir?

Anal fistüllerin en karmaşık halidir ve görülme olasılığı %1 ile %5 arasındadır. Anal fistül oluşumlarında genellikle makat apsesi öyküsü yer alır. Ancak extrasfinkterik fistüller için durum biraz farklı olmaktadır. Exstrasfinkterik fistüller genelde chron,divertikülit gibi anorektal hastalıklar nedeniyle veya aşağı rektumu da etkileyen yaralanmalar-travma sonucu gelişirler.Pratikte anal fistül olarak kabul görmezler.Çünkü yerleşim yeri genelde kalın bağırsağın son kısmı olan rektum ile makat çevresi etrafındaki deri arasındadır.Bu bölgede oluşur ve uzanım gösterir.

Anal fistül kendi kendine geçebilen basit bir hastalık değildir. Mutlaka uzman bir hekime danışılmalı ve daha karmaşık bir hal almadan tedavi edilmelidir. Çünkü ihmal edilen anal fistül zamanla kansere dönüşerek tedavisi mümkün olmayan durumlara gelebilir.

Yasir GÖZÜ
OP. DR. Yasir GÖZÜ
Genel Cerrahi

Doktor Bilgisi

Hatice Şahin
OP. DR. Hatice Şahin
Genel Cerrahi

Doktor Bilgisi

Mevsim Diriker
DOÇ. DR. Mevsim Diriker
Genel Cerrahi

Doktor Bilgisi

Özer Özdemir
UZM. DR. Özer Özdemir
Genel Cerrahi

Doktor Bilgisi

Hızlı Randevu